Istota uchwały
Uchwała Sądu Najwyższego z 22 maja 2024 r. (III CZP 49/23) dotyczy ważnego i praktycznego zagadnienia z zakresu prawa upadłościowego – charakteru prawnego zryczałtowanych kosztów ponoszonych przez wierzyciela w związku ze spóźnionym zgłoszeniem wierzytelności oraz zakresu nadzoru nad ich wydatkowaniem przez syndyka.
Koszty nie wchodzą do masy upadłości
Sednem rozstrzygnięcia było przesądzenie, czy opłaty uiszczane przez wierzycieli na podstawie art. 235 Prawa upadłościowego w przypadku zgłoszenia wierzytelności po terminie wchodzą do masy upadłości oraz czy podlegają kontroli sędziego-komisarza. Sąd Najwyższy uznał, że koszty te nie stanowią składnika masy upadłości, a ich wydatkowanie przez syndyka nie podlega kontroli w ramach zatwierdzania sprawozdań rachunkowych.
Indywidualny charakter opłaty
W uzasadnieniu SN wskazał, że omawiane opłaty mają charakter szczególny – są świadczeniem ponoszonym przez konkretnego wierzyciela w związku z jego indywidualną aktywnością procesową, a nie elementem majątku przeznaczonego do wspólnego zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Brak jest więc podstaw do traktowania ich jako części masy upadłości.
Zakres nadzoru sędziego-komisarza
Skoro środki te nie wchodzą do masy upadłości, nie podlegają typowym mechanizmom nadzoru właściwym dla gospodarowania majątkiem upadłego. Oznacza to ograniczenie kontroli sędziego-komisarza nad sposobem ich wykorzystania przez syndyka.
Znaczenie dla praktyki
Uchwała porządkuje kwalifikację prawną omawianych opłat i wyraźnie rozgranicza środki „masowe” od środków o charakterze indywidualnym. Ma to wpływ na zakres nadzoru sądowego i odpowiedzialność syndyka oraz wzmacnia funkcjonalne podejście do masy upadłości jako kategorii służącej ochronie wspólnego interesu wierzycieli.
Źródła wskazane w materiale
- inforlex.pl
- sn.pl
- standardyprawa.pl
